KPSS Puanları Nasıl Hesaplanır? Lisans,Ön Lisans,Ortaöğretim,Eğitim,ÖABT

Birçok web sitesini ziyaret ettikten ve birçok dokümanı göz attıktan sonra kpss puanı nasıl hesaplanır sorusuna cevap bulmak için doğru yere geldiniz. Maalesef bu konuda büyük bir bilgi kirliliği var. Türkiye’nin en büyük memur forum sitesi olan memurlar. net’te bu konu hakkında son 10 senede binlerce başlık açılmış durumda. Anlatacağımız bilgiler ÖSYM’nin yaptığı diğer sınavlar için de geçerlidir. Makalenin en başında sizleri uyarıyoruz lütfen yazılanları dikkatlice okuyunuz. Böyle bir konuyu 3-5 satır bilgi ile anlatmak ne yazık ki mümkün değil. 

Neden Önemli?

Her sene ÖSYM tarafından gerçekleştirilen sınavlara milyonlarca aday giriyor. Bu adaylar sadece kendileriyle mi yarışıyor? Hayır… Sınava giren ve başarıya odaklanmış diğer tüm adaylarla kapışıyor. İyi bir adayın öncelikle verdiği mücadelede puan sistemini anlaması çok önemlidir. Buna göre kendine göre strateji geliştirmesinde fayda sağlayacaktır. Diyebiliriz ki puanlama sistemini araştıran adaylar doğru bir yaklaşım sergiliyor.

Bağıl Değerlendirme Mantığını Anlayalım

Özellikle eğitim alanında sınava giren adaylar bağıl değerlendirme ifadesi mutlaka kafalarında bir şimşek çakmış olmalı. Çünkü eğitim alanında sınava giren adayların sınav müfredatında bağıl ve mutlak değerlendirme konuları yer almaktadır.

ÖSYM’nin gerçekleştirdiği hemen hemen tüm sınavlar bir bağıl değerlendirme sınavıdır. Adayların başarıları diğer adayları etkiler… Demek suretiyle kısa bir sözle olayı anlatmaya çalışalım. Fakat bu kısa söz sadece özet niteliğindedir. Bunu örnekle detaylandırmak daha da önemlidir, daha somut sonuçlar ortaya koyar.

Örneğin: Hayal gücünüzü kullanmanızı istiyoruz. Sadece 2 sorudan oluşan bir test düşünün. Bu sınava ise 3 milyon kişi giriyor. Bu sınavda 2 soruyu doğru yapan aday o sınavın birincisi olur. 1 net yapan diğer 2.999.999 kişi ise ikinci olur. Burada akla hemen şu soru geliyor: yapılan sınavlarda soru sayısı bu nedenle mi fazla? Evet, sınavlarda çok çeşitli puanlar ortaya çıkması için soru sayısının ve sınava girilen alan sayısının fazla olması gerekir. Bu nedenle örneğin ÖABT puanı bulunurken bile GK/GY/EĞİTİM/ALAN puanı gibi çeşitli alanlar işleme dahil edilir.

Genel olarak söylemekte fayda var ki bağıl değerlendirme olan sınavlarda sınava giren adayların netlerini ortalaması alınır buna bağlı olarak standart sapma ortaya çıkar. Eğer siz bu ortalamanın ne kadar üstüne çıkarsanız o kadar yüksek puan alırsınız. Ne kadar altına inerseniz de o kadar düşük puan alırsınız.

Son söz: Başarılı olmak için ortalama bir aday olmayınız. Ortalamanın üstünde bir aday olunuz...

Her Sorunun Puan Değerinin Ayrı Olması Efsanesi

Ne yazık ki ortada dolanan efsanevi bilgilerden biri de her sorunun puanın ayrı olmasıdır. Böyle bir bilgi nasıl yayıldı bilemiyoruz. Fakat bu bilgi doğru değildir. Her bir test sorusunun değil her bir testin zorluk derecesi önemlidir. Sınava 2 alandan giriyorsanız, puan türlerine göre ağırlıkları aynıysa ve birinci alan daha ise o alanda yapacağınız fazladan bir net diğer alana göre toplamda ortaya çıkacak puan farkını yaratması gayet doğaldır ve istenen bir sonuçtur. Aynı vakit üstte anlattığımız gibi siz zor bir alanda ortalamanın üstüne çıktıkça da puanınız buna göre artış sağlamış olabilir. Bu nedenle ortaya çıkan puan farkı bununla izah edilebilir.

Örnekle detaylandıralım: Genel yetenek alanından sınava giren bir aday için Matematiğin en zor sorusu ile Türkçenin en kolay sorusu da aynı puan getirir. İncelenmesi gereken asıl husus adayın toplam net sayısı ve sınava giren topluluktan netler açısından olumlu yönde ne kadar uzaklaşılıyor olduğudur.

Düzeltme Formülü Uygulanır

Genel olarak bağıl değerlendirme sınavlarında düzeltme formülü dediğimiz bir yöntemin uygulandığını görüyoruz. Bunun en önemli amacı sınavda doğru cevabı bilmeyen bir adayın soruları rastgele işaretlemeleridir. Halk arasında düzeltme formülünün diğer ismi ise 4 yanlışın 1 doğruyu götürmesidir. Düzeltme formülü özellikle yakın puanların da farklılaşması için etkili sonuç ortaya çıkar.

Örneğin: Tek bir testten yapılan bir sınavda 43,5 net ile 43.75 net aynı puanı getirmeyecektir.

Puan Türleri’ni Biliyor musunuz?

İşte zurnanın zırt dediği yerdeyiz. Adayların en çok kafalarını karıştıran konulardan biridir. Birçok önemli haber mecrasında ne yazık ki sadece bu puanlar türleri ile sınav puanın öğrenildiği bilgisi yer almaktadır. Bu konu bizi üzüyor. Çünkü bu tamamen yanlış bir bilgidir. Tek başına bu bilgi ile sınav puanının bulunabileceğini düşünmek ancak ilkokul matematik bilgisiyle izah edilebilir.

Örneğin: Personel Seçme Sınavı Genel Yetenek ve Genel Kültür alanına giren bir lisans mezunun KPSSP3 puanını:

KPSSP3 Puanı= Genel Kültür Net Sayısı x 0,5 + Genel Yetenek Net Sayısı x 0,5

Üstte gördüğünüz formülün üstünü çizdik çünkü böyle bir yöntem yoktur. Üste verilen formül yöntemi alanların ağırlıklarıyla ilgilidir, tek başına yeterli değildir ve zaten sadece netlerle çarpılarak doğru sonuca ulaştırmaz... Alt kısımda bunu detaylıca anlatacağız.

Puan Türlerinin Önemi Nedir? Neden 124 Puan Türü Var?

Sınavda toplamda 124 puan türü bulunmaktadır. Bunun nedeni devlete memur alımlarında B Grubu ve A grubu gibi kadroların olması ve kadrolardan alınacak memurların farklı türde alanlardan alınmasıdır. En çok bilinen ve alım yapılan puan türleri ise P3, P10, P93, P94 ve P121’dir. Sırasıyla Lisans B grubu, Öğretmenlik, Ön lisans, Ortaöğretim ve Öğretmenlik(Özel Alan Bilgisiyle Sınava Girenler) şeklindedir. Diğer puan türleri genel olarak merkezi alımların dışında kalan ve kurumların ihtiyaçlarına göre alacakları memuru puan türlerine göre seçerler. Diğer puan türlerinden alımlarda belli bir baraj puan belirlenir.

Örneğin: P49 puan türünde en az 70 puan almak. Bu örnek A grubu alımında örnek bir puan türünü temsil eder.

Puan Türleri İçin Tıklayınız.

En Az Kaç Soru İşaretlenmeli

Yeri gelmişken belirtmeliyiz. Her puan türünün sürece katılması için o alanlardan sınava girilmeli ve en az 1 soru işaretlenmelidir. Böylece sistem o aday için tüm puan türlerinden veya aday hangi puan türünden puan almak istiyorsa o puan türünün puanlamaya katılmasına emsal teşkil edecek alanlardan girmelidir. Puan türlerini üst kısımda verdiğimiz linkten incelemenizi öneriyoruz.

ÖSYM Her Sınav Sonunda Sayısal Bilgiler Yayınlıyor

ÖSYM sınavdan sonraki süreçte sınav ile ilgili sayısal bilgiler yayınlamaktadır. İşte puanların öğrenilmesinde kullanılacak en temel öğe bu yayınlanan sayısal verilerdir. Bu sayısal bilgilerde alanlar, alanların ortalama netleri, standart sapma ve ve bu alana giren aday sayısı yer almaktadır. Ayrıca alan ortalaması ve standart sapmalar çok ama çok önemlidir. Sınava giren tüm adayların toplamının aday sayısına bölümü sınav ortalamasını verirken standart sapmada ise ortalamadan ne kadar uzaklaşıldığı gösterilir. Eğer sınava giren tüm adaylar aynı neti yapsaydı standart sapma da belirgin bir şekilde netlik ifade edecek bir sayısal değer içermezdi.

Sayısal Bilgiler Sayfası

İşte Örneğimiz

1.Ham puan bulunur: Ham puanlar yanlış cevapların doğru cevapları götürmesi olarak bilinir. Her 4 yanlış bir yanlış cevabın eksilmesine neden olur. Birden fazla alandan sınava girildiyse her bir alan için ayrı ayrı işlem süreci gerçekleşir.
Ham puan= Doğru cevap sayısı – Yanlış Cevap sayısı / 4 şeklindedir.

2. Standart Puan Bulunur: Bu kısımda her bir alan için standart puanlar bulunur. En önemli kısımlarından biri de budur.

Buradaki değerler sırasıyla:
SP: Standart puan
HP: Ham puan
ORT: Testin Türkiye geneli ortalamasıdır. Üst kısımda belirttiğimiz üzere ÖSYM tarafından bu değer açıklanır.
SSAPMA: Testin Standart Sapmasıdır. Bu değerde ortalama gibi ÖSYM tarafından sınavdan bir süre sonra paylaşılmaktadır.

NOT: Birden fazla alan varsa her alan için Standart puanı ayrı ayrı yapılır. Bu aşamaya kadar tüm bilgilerin elimizde mevcut olduğuna dikkat ediniz.

3. Ağırlıklı Standart Puanı Bulunur:İşte şimdi üçüncü en önemli basamaktayız. Burada üst kısımda üzerinde durduğumuz puan Türleri işimize yaracak. Aynı zamanda ikinci basamakta yer alan standart puanlar burada kullanılacaktır. Formülümüz:

ASPEĞİTİM = (SPGY * 0,3) + (SPGY * 0,3) + (SPEĞİTİM * 0,4 )

Üstte yer alan formülde Eğitim bilimlerinde sınava giren bir adayın ASP(Ağırlıklı Standart Puanı) formülüze ediliyor.

Ortaöğretimden girerse:
ASP Ortaöğretim = (SPGY * 0,5) + (SPGY * 0,5)

Ön Lisans olarak girerse
ASPÖnLisans = (SPGY * 0,5) + (SPGY * 0,5)

ÖABT Olarak girerse:
ASPAÖBT= (SPGY * 0.15) + (SPGY * 0.15) + (SPEĞİTİM * 0.20) + (SPÖABT * 0,5)

Not: Gördüğünüz üzere ASP'de alanların puan türleri belli değerlerle çarpılıyor. Bu çarpma işlemi 124 puan türü içinde yapılıyor. Aday hangi alanlardan sınava giriyorsa puanlaması ona göre yapılıyor.

4-Sınav Puanının Bulunması

Üstte yer alan sınav puanın öğrenilmesinin son aşamasına, ilk üç aşamanın sonucunda tek bir değer gelmiştir. Bu da ASP yani ağırlıklı standart puan değeridir. Diğer değerler ise sırasıyla:

X= Üstte hesap ettiğimiz ağırlı standart sapmaların ortalamasıdır. Her bir puan türünün ağırlıklı standart sapması için bulunur. Bu veri ÖSYM tarafından paylaşılmamaktadır.

B= ASP dağılımındaki en yüksek ASP’yi ifade eder. Yani bir nevi o puan türünde birinci olan adayın en yüksek ASP’sidir. Bu puan yine ÖSYM tarafından paylaşılmamaktadır.

S= ASP dağılımının standart sapmasıdır. Sınava giren kişilerin ASP’si üzerinden standart sapması belirlenir. Bu değer yine ÖSYM tarafından paylaşılmamaktadır.

Sonuç: Üstte verilen formüller 4 aşamada gerçekleştirildi. Bu 4 aşamanın ilk üçünde nispeten kolay diyebilir. Fakat son aşamada ki bilgiler elimizde bulunmuyor. Sitemizde olduğu gibi diğer Kamu personeli seçme sınavı robotları bu değerleri varsayımsal olarak belirleyip buna göre puan algoritme geliştiriyor. 

ÖRNEK 1:

Önlisans alanında sınava giren bir aday için:

ADAYIN NETLERİ
Test Adı  Doğru cevap  Yanlış Cevap
Genel Yetenek 45 10
Genel Kültür  36  12

 

SAYISAL BİLGİLER
Testler Test Ortalaması  Standart Sapma
Genel Yetenek  21,965  10,501
Genel Kültür 15,169 9,723

 

DİĞER ÖSYM VERİLERİ (2010 KPSS ÖN LİSANS)
X: ASP dağılımının ortalaması 49,992
S: ASP dağılımının standart sapması  8,525
B: ASP dağılımındaki en yüksek ASP 86,150

 

1- Ham Puan

GYHamPuan= 45 – (10/4)=42,50
GKHamPuan= 36 – (12/4)=33

2-Standart Puan
GYSP= ((42,50-21,965)/ 10,501) x 10 + 50 = 69,555
GKSP= ((33 – 15,169)/9,723) x 10 + 50= 68,338

3- ASP
ASPÖnLisans= (0,5 x GYSP) + (0.50 x GKSP)= 68,947

4- Sonuç: Sınav Puanı
KPSSP93 =70+ 30*(2*(68,947-49,992)-8,525)/(2*(86,15-49,992)-8,525) =83,819

Evet değerli dostlarımız çok uzun ve yorucu bir yazı oldu. Eğer gerçekten bu yazıdan faydalandığınızı düşünüyorsanız bir ricamız var. Bu yazıyı gerek sosyal medyada gerekse forumlarda paylaşarak yayılmasını destek olmanızı temenni ederiz. Merak ettiğiniz başka bir konu varsa alt kısımdaki yorum alanında paylaşınız. Herkese başarılar diliyoruz.

1 1 1 1 1 Oylar 4.29 (42 Oylar)